
- تبریز - چهارراه منصور، مجتمع اطلس، طبقه دوم واحد 5
- 09148682495
موسسه حقوقی آرن با همکاری جمعی از فارغ التحصیلان تاسیس شد و تا امروز با هدف پذیرش وکیل ادامه دارد.

اگر تا به حال مجبور شدهاید در مدت کوتاهی یک فصل کامل را بخوانید، احتمالاً با این مشکل روبهرو شدهاید: چند ساعت پشت میز مینشینید، صفحات زیادی را میخوانید، اما در پایان روز احساس میکنید بخش زیادی از مطالب را به خاطر نمیآورید.
واقعیت این است که خواندن یک فصل در یک روز لزوماً به معنی ساعتها مطالعه بدون وقفه نیست. اگر روش مطالعه درست باشد، میتوان در چند ساعت یک فصل را هم خواند، هم فهمید و هم تا حد قابل قبولی در ذهن تثبیت کرد؛ بدون اینکه در پایان روز کاملاً خسته و فرسوده باشید.
نکته مهم اینجاست که هدف نباید فقط «تمام کردن صفحات» باشد. هدف اصلی این است که در پایان روز بتوانید درباره مطالب فصل توضیح بدهید، نکات مهم را به یاد بیاورید و در صورت نیاز به سؤالهای مربوط به آن پاسخ دهید.
در ادامه یک روش مرحلهبهمرحله برای مطالعه کامل یک فصل در یک روز ارائه میکنیم.
بله، اما میزان موفقیت به چند عامل بستگی دارد؛ از جمله حجم فصل، سختی مطالب، سطح قبلی شما و اینکه قرار است فقط فصل را مطالعه کنید یا برای امتحان هم آماده شوید.
برای مثال، مطالعه یک فصل ۲۰ صفحهای از یک درس مفهومی با خواندن یک فصل ۵۰ صفحهای از یک درس تخصصی کاملاً متفاوت است.
بنابراین بهتر است به جای اینکه از ابتدا با خودتان قرار بگذارید «امروز باید همه صفحات را تمام کنم»، هدف واقعبینانهتری داشته باشید:
امروز باید یک فصل را بهگونهای مطالعه کنم که در پایان روز تصویر روشنی از مفاهیم اصلی آن داشته باشم.
این تغییر کوچک در هدف، فشار روانی مطالعه را هم کمتر میکند.
برای یک فصل با حجم متوسط میتوانید حدود ۳ تا ۵ ساعت مطالعه مفید در طول روز در نظر بگیرید. این زمان لازم نیست پشت سر هم باشد. اتفاقاً تقسیم کردن مطالعه به چند مرحله باعث میشود تمرکزتان بهتر حفظ شود.
یک الگوی پیشنهادی:
مرحله | زمان تقریبی |
آشنایی اولیه با فصل | ۱۵ دقیقه |
مطالعه فعال | ۷۰ تا ۹۰ دقیقه |
استراحت | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه |
مطالعه عمیق و رفع ابهام | ۷۰ تا ۹۰ دقیقه |
استراحت | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه |
جمعبندی و خودآزمایی | ۴۰ تا ۵۰ دقیقه |
این زمانها انعطافپذیر هستند و میتوانید با توجه به شرایط خودتان آنها را کم یا زیاد کنید.
یکی از اشتباهات رایج این است که دانشآموز از صفحه اول شروع میکند و بدون اینکه بداند قرار است چه چیزی بخواند، تا انتهای فصل پیش میرود.
قبل از شروع مطالعه، حدود ۱۵ دقیقه برای آشنایی با فصل وقت بگذارید.
عنوان فصل، تیترها، زیرعنوانها، تصاویر، نمودارها، جدولها، مثالها، کادرهای مهم و خلاصه یا نتیجهگیری را نگاه کنید.
در این مرحله قرار نیست مطالب را حفظ کنید. فقط میخواهید بدانید:
این کار باعث میشود هنگام مطالعه، مطالب پراکنده به نظر نرسند و مغز شما یک چارچوب کلی برای قرار دادن اطلاعات جدید داشته باشد.
یک هدف مشخص برای مطالعه تعیین کنید
قبل از شروع، هدف روزتان را روی کاغذ بنویسید.
مثلاً:
«تا پایان امروز میخواهم مفاهیم اصلی فصل را بفهمم، نکات مهم را خلاصه کنم و بدون نگاه کردن به کتاب بتوانم مطالب اصلی را توضیح بدهم.»
هدف مشخص، بهتر از یک جمله کلی مثل «امروز درس میخوانم» عمل میکند.
حالا زمان مطالعه اصلی فرا رسیده است.
حدود ۷۰ تا ۹۰ دقیقه برای خواندن اولیه فصل در نظر بگیرید. اما منظور از خواندن اولیه این نیست که فقط چشمهایتان را روی خطوط حرکت دهید.
در مطالعه فعال، دائماً درگیر مطلب هستید.
بعد از هر بخش از خودتان بپرسید:
موضوع اصلی این قسمت چه بود؟
یا:
اگر بخواهم این مطلب را برای یک دوست توضیح بدهم، چه چیزی میگویم؟
همین سؤالهای ساده میتوانند تفاوت زیادی بین «خواندن» و «یادگیری» ایجاد کنند.
هنگام مطالعه همه چیز را هایلایت نکنید
هایلایت کردن بیش از حد یکی از عادتهایی است که ممکن است احساس مطالعه کردن ایجاد کند، اما لزوماً به یادگیری بهتر منجر نمیشود.
اگر قرار است نکتهای را علامت بزنید، فقط موارد واقعاً مهم را مشخص کنید:
هدف این نیست که نصف کتاب رنگی شود؛ هدف این است که هنگام مرور، بتوانید سریع به مهمترین بخشها دسترسی پیدا کنید.
خلاصهنویسی چگونه باشد که وقت مطالعه را نگیرد؟
خلاصهنویسی نباید تبدیل به رونویسی از کتاب شود.
اگر یک پاراگراف را خواندید و همان پاراگراف را با کمی تغییر در دفترتان نوشتید، زمان زیادی صرف کردهاید بدون اینکه الزاماً یادگیری بیشتری اتفاق افتاده باشد.
بهتر است بعد از مطالعه هر بخش، آن را با زبان خودتان در یک یا دو جمله خلاصه کنید.
برای مثال به جای نوشتن چند خط، بنویسید:
علت اصلی X → ایجاد Y → در نتیجه Z
یا:
مفهوم اصلی: …
علت: …
نتیجه: …
مثال: …
برای بعضی درسها نیز استفاده از نمودار، جدول مقایسهای یا نقشه ذهنی بسیار مؤثر است.
بعد از یک جلسه مطالعه نسبتاً طولانی، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت کنید.
استراحت به معنی عوض کردن یک صفحه با صفحه دیگر نیست. اگر در تمام زمان استراحت در شبکههای اجتماعی باشید، ممکن است ذهن شما بیشتر از قبل خسته شود.
در این زمان بهتر است:
اگر میتوانید، در این فاصله سراغ محتوای بسیار محرک و سرگرمکننده نروید؛ چون برگشتن از آن به فضای مطالعه سختتر میشود.
حالا دوباره به سراغ فصل برگردید.
در مرحله اول هدف این بود که فصل را بفهمید و ساختار کلی آن را پیدا کنید. در این مرحله باید روی قسمتهایی تمرکز کنید که هنوز برایتان کاملاً روشن نیستند.
از خودتان بپرسید:
سپس همان بخشها را دوباره و آهستهتر بخوانید.
لازم نیست کل فصل را چند بار از ابتدا تا انتها بخوانید.
این کار یکی از دلایل رایج اتلاف وقت در مطالعه است. اگر ۳۰ صفحه را یک بار خواندهاید و فقط ۵ صفحه برایتان دشوار بوده، منطقی نیست هر بار هر ۳۰ صفحه را دوباره بخوانید.
یکی از بهترین روشها: مطلب را به زبان خودتان توضیح دهید
بعد از مطالعه یک مفهوم، کتاب را ببندید و سعی کنید آن را با صدای بلند توضیح دهید.
فرض کنید قرار است مطلب را برای دانشآموزی توضیح دهید که هنوز آن را یاد نگرفته است.
اگر توانستید مفهوم را ساده و بدون نگاه کردن به کتاب توضیح دهید، احتمالاً آن را خوب فهمیدهاید.
اما اگر وسط توضیح متوقف شدید یا مجبور شدید چند بار به کتاب نگاه کنید، احتمالاً آن قسمت هنوز نیاز به مطالعه دارد.
این روش به شما کمک میکند تفاوت بین «آشنا بودن با مطلب» و «بلد بودن مطلب» را متوجه شوید.
گاهی وقتی یک صفحه را میخوانیم، مطالب برایمان آشنا به نظر میرسند و تصور میکنیم آنها را یاد گرفتهایم. اما وقتی کتاب را میبندیم و باید توضیحشان دهیم، متوجه میشویم بخشهایی را واقعاً به خاطر نمیآوریم.
مطالب جدید را به دانستههای قبلی وصل کنید
یادگیری زمانی راحتتر میشود که اطلاعات جدید به چیزهایی که قبلاً میدانید متصل شوند.
برای همین هنگام مطالعه از خودتان بپرسید:
این مطلب چه ارتباطی با چیزهایی دارد که قبلاً یاد گرفتهام؟
برای مثال اگر در یک درس علمی با یک مفهوم جدید روبهرو شدید، سعی کنید رابطه آن را با مفاهیم قبلی پیدا کنید.
در درسهای حفظی نیز میتوانید از مثالهای واقعی استفاده کنید.
هرچه مطالب برای شما معنا و ارتباط بیشتری پیدا کنند، به خاطر سپردن آنها نیز معمولاً سادهتر میشود.
پس از جلسه دوم مطالعه، دوباره حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت کنید.
اگر احساس میکنید تمرکزتان بهشدت افت کرده، استراحت را کمی طولانیتر کنید. هدف برنامه این نیست که به هر قیمتی زمان مشخصی را تحمل کنید.
کیفیت مطالعه مهمتر از تعداد ساعتهایی است که پشت میز نشستهاید.
ممکن است دو ساعت مطالعه متمرکز، بسیار مفیدتر از چهار ساعت مطالعه همراه با حواسپرتی باشد.
حالا که فصل را خواندهاید، وقت آن است که ببینید واقعاً چه چیزی یاد گرفتهاید.
حدود ۴۰ تا ۵۰ دقیقه برای این مرحله اختصاص دهید.
ابتدا خلاصهها و نکات مهم خود را مرور کنید، اما بلافاصله سراغ کتاب نروید.
ابتدا کتاب را ببندید و سعی کنید به سؤالهای زیر پاسخ دهید:
اگر کتاب سؤالهای پایان فصل دارد، آنها را حل کنید.
در درسهای مسئلهمحور، حتماً چند سؤال یا تمرین را بدون نگاه کردن به پاسخ حل کنید.
در درسهای مفهومی و حفظی نیز میتوانید برای خودتان سؤال طراحی کنید.
چرا خودآزمایی از دوبارهخوانی بهتر است؟
یکی از اشتباهات رایج هنگام مرور این است که دانشآموز دوباره و دوباره متن کتاب را میخواند.
دوبارهخوانی میتواند باعث شود مطالب برایتان آشنا به نظر برسند، اما آشنا بودن با مطلب الزاماً به معنی توانایی یادآوری آن نیست.
در خودآزمایی، شما مجبور میشوید اطلاعات را از حافظه بیرون بکشید.
مثلاً به جای اینکه دوباره تعریف یک مفهوم را بخوانید، کتاب را ببندید و سعی کنید تعریف آن را از حفظ بگویید.
اگر نتوانستید، دوباره به کتاب نگاه کنید و سپس یک بار دیگر بدون نگاه کردن آن را توضیح دهید.
در پایان فصل را در یک پاراگراف خلاصه کنید
یک تمرین ساده اما کاربردی این است که در پایان مطالعه، یک پاراگراف کوتاه درباره کل فصل بنویسید.
قرار نیست تمام جزئیات را در آن بیاورید.
سعی کنید در چند جمله توضیح دهید:
این فصل درباره چه بود، مهمترین مفاهیم آن چه بودند و چه ارتباطی بین آنها وجود داشت.
اگر بتوانید این کار را بدون نگاه کردن به کتاب انجام دهید، نشانه خوبی است که ساختار کلی فصل را درک کردهاید.
هدف این روش، مطالعه فشرده اما قابلتحمل است؛ نه اینکه تا حد فرسودگی ادامه دهید.
اگر هنگام مطالعه متوجه شدید که یک جمله را چند بار میخوانید و هنوز متوجه آن نمیشوید، یا دائماً حواستان پرت میشود، احتمالاً به استراحت نیاز دارید.
چند عامل ساده نیز میتوانند روی کیفیت مطالعه تأثیر بگذارند:
خواب کافی
اگر شب قبل خواب مناسبی نداشته باشید، انتظار مطالعه چندساعته با تمرکز بالا واقعبینانه نیست.
آب و تغذیه مناسب
کمآبی یا گرسنگی شدید میتواند تمرکز را دشوار کند. یک وعده غذایی متعادل و آب کافی در طول روز کمککننده است.
محیط مطالعه
میز مرتب، تلفن همراه دور از دسترس و حذف اعلانها میتواند تعداد حواسپرتیها را کاهش دهد.
وضعیت بدنی
ساعتها نشستن در یک وضعیت ثابت میتواند خستگی را بیشتر کند. در استراحتها کمی حرکت کنید.
اگر قرار است یک فصل را در یک روز تمام کنید، یکی از مهمترین کارها کاهش حواسپرتی است.
قرار دادن گوشی در کنار کتاب و پاسخ دادن به هر اعلان، تمرکز شما را بارها قطع میکند.
بهتر است هنگام مطالعه:
اگر برای مطالعه به گوشی نیاز دارید، حداقل برنامههای غیرضروری را ببندید و مشخص کنید دقیقاً برای چه کاری قرار است از آن استفاده کنید.
همه فصلها را نمیتوان با یک برنامه یکسان مطالعه کرد.
اگر فصل بسیار حجیم است، آن را به چند بخش تقسیم کنید.
برای مثال:
بخش اول: صفحات ۱ تا ۱۵
بخش دوم: صفحات ۱۶ تا ۳۰
بخش سوم: صفحات ۳۱ تا ۴۵
بخش چهارم: صفحات ۴۶ تا پایان
برای هر بخش یک هدف مشخص تعیین کنید و بعد از پایان آن، چند دقیقه برای یادآوری مطالب اختصاص دهید.
به این ترتیب به جای اینکه با دیدن یک فصل ۶۰ یا ۷۰ صفحهای احساس کنید حجم کار غیرممکن است، آن را به چند واحد کوچکتر تبدیل میکنید.
اگر فردا امتحان داریم چطور سریعتر مطالعه کنیم؟
اگر هدف شما آمادگی برای امتحان فرداست، بهتر است زمان بیشتری را روی بخشهایی بگذارید که احتمال سؤال شدن آنها بیشتر است.
در این شرایط میتوانید اولویت را به این موارد بدهید:
در زمان محدود، مطالعه هوشمندانه مهمتر از این است که صرفاً تعداد بیشتری صفحه بخوانید.
اگر دوست دارید همه مراحل را در یک برنامه مشخص اجرا کنید، میتوانید از این الگو استفاده کنید:
صبح
۹:۰۰ تا ۹:۱۵
مرور کلی فصل و تعیین هدف
۹:۱۵ تا ۱۰:۳۰
مطالعه فعال بخش اول
۱۰:۳۰ تا ۱۰:۴۵
استراحت
۱۰:۴۵ تا ۱۲:۱۵
مطالعه بخش دوم و تمرکز روی مفاهیم دشوار
۱۲:۱۵ به بعد
استراحت طولانیتر و صرف وعده غذایی
بعدازظهر
۱۴:۰۰ تا ۱۴:۴۵
مرور نکات و تکمیل خلاصهها
۱۴:۴۵ تا ۱۵:۰۰
استراحت
۱۵:۰۰ تا ۱۵:۴۵
خودآزمایی و حل سؤال
۱۵:۴۵ تا ۱۶:۰۰
نوشتن خلاصه نهایی فصل
البته این ساعتها ثابت نیستند. اگر صبحها بازده بیشتری دارید، میتوانید بخش اصلی مطالعه را به صبح منتقل کنید.
۱. از همان ابتدا دنبال حفظ کردن تکتک جملات نباشید
ابتدا مفهوم کلی را بفهمید. جزئیات مهم را در مرحله مرور تثبیت کنید.
۲. بدون استراحت چند ساعت ادامه ندهید
خستگی شدید معمولاً کیفیت مطالعه را پایین میآورد.
۳. خلاصهنویسی را با رونویسی اشتباه نگیرید
خلاصه باید کوتاهتر و قابل فهمتر از متن اصلی باشد.
۴. فقط کتاب را نخوانید
بخشی از زمان را به یادآوری، توضیح دادن و حل سؤال اختصاص دهید.
۵. فقط روی تعداد صفحات تمرکز نکنید
تمام کردن یک فصل بدون فهمیدن آن، موفقیت واقعی محسوب نمیشود.
۶. خودتان را با سرعت مطالعه دیگران مقایسه نکنید
سختی درس، پیشزمینه شما و هدف مطالعه با دیگران متفاوت است.
خیر.
اگرچه میتوانید در یک روز فصل را کامل مطالعه و جمعبندی کنید، اما برای ماندگاری بیشتر مطالب بهتر است مرورهای کوتاه در روزهای بعد داشته باشید.
برای مثال میتوانید:
روز اول: مطالعه کامل و خودآزمایی
روز دوم: مرور کوتاه نکات مهم
چند روز بعد: خودآزمایی مجدد
قبل از امتحان: مرور نهایی و حل سؤال
این روش معمولاً منطقیتر از این است که تمام تلاش خود را روی یک مطالعه سنگین در یک روز بگذارید و بعد تا زمان امتحان سراغ مطالب نروید.
یک نکته مهم درباره «مطالعه بدون خستگی»
هیچ روش مطالعهای نمیتواند خستگی را بهطور کامل حذف کند. مطالعه ذهنی، بهخصوص برای چند ساعت، به انرژی و تمرکز نیاز دارد.
هدف روش درست مطالعه این نیست که اصلاً خسته نشوید؛ هدف این است که بدون فرسودگی شدید، از زمان و انرژی خود بهترین استفاده را ببرید.
اگر یک روز مجبورید حجم زیادی از مطالب را مطالعه کنید، به جای مطالعه طولانی و بیوقفه، بین جلسات مطالعه فاصله ایجاد کنید، آب کافی بنوشید، حرکت داشته باشید و خواب شبانه را فدای چند ساعت مطالعه بیشتر نکنید.
برای اینکه بتوانید یک فصل را در یک روز با کیفیت مناسب مطالعه کنید، لازم نیست خودتان را مجبور کنید ساعتهای طولانی بدون وقفه پشت میز بنشینید.
یک روش مؤثر میتواند این ترتیب را داشته باشد:
۱. ابتدا فصل را سریع بررسی کنید.
۲. هدف مشخصی برای مطالعه تعیین کنید.
۳. فصل را به شکل فعال بخوانید.
۴. فقط نکات مهم را خلاصه کنید.
۵. بین جلسات مطالعه استراحت داشته باشید.
۶. بخشهای دشوار را دوباره بررسی کنید.
۷. مطالب را با زبان خودتان توضیح دهید.
۸. در پایان، کتاب را ببندید و خودتان را امتحان کنید.
۹. یک خلاصه کوتاه از کل فصل بنویسید.
۱۰. در روزهای بعد مرورهای کوتاه داشته باشید.
در نهایت، مطالعه موفق فقط به این نیست که چند صفحه در یک روز خواندهاید. مهمتر این است که بعد از بستن کتاب، چقدر از مطالب را میتوانید به یاد بیاورید و توضیح دهید.
اگر بتوانید این روش را بهصورت منظم تمرین کنید، بهمرور متوجه میشوید که مطالعه یک فصل حجیم دیگر مثل یک کار غیرممکن به نظر نمیرسد؛ چون یاد میگیرید به جای جنگیدن با حجم کتاب، آن را به بخشهای قابل مدیریت تقسیم کنید و با تمرکز بیشتری پیش بروید.
به خاطر داشته باشید که موفقیت تحصیلی بیش از آنکه به انگیزه لحظهای وابسته باشد، به استمرار، نظم و اقدامهای کوچک اما مداوم وابسته است.
خدمات مشاوره تحصیلی و مقالات آموزشی تحصیلی در مجموعه روانشناسی و مشاوره هونام با هدف ارتقای سلامت روان و افزایش آگاهی فردی ارائه میشود.
برای آشنایی با سایر مطالب و دریافت خدمات تخصصی، به صفحات دیگر مراجعه کنید.
جهت رزرو وقت تماس بگیرید.

نوشته شده توسط:
نوشته شده توسط:
نوشته شده توسط: